ACI YAVŞAN OTU

Latince ismi “Veronica beccabunga” olan Yavşan otunun ana vatanı Avrupa olarak bilinir. Ancak Asya ve Kuzey Amerika’nın zengin killi ve kireçli topraklarında da yetişmektedir. Orman kenarlarında, güneş alan bölgeler de, ormanların az ağaçlı bölümlerinde, mera, çimenlik ve duvar çatlaklarında doğal olarak yetişen bir bitkidir. Bitkinin tarihi çok eski dönemlere dayanır. Türkiye’de İç Anadolu, Kuzey Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgesinde sıkça yetişmektedir.

Acı Yavşan otunun bilinen ismi dışında halk arasında kullanılan farklı isimleri de vardır. Bunlar; ak pelin, acı pelin, acı yavşan ve Avrupa çayıdır. İçerisinde tanen, flavonlar, kahve asidi ve glikozitler bulunmaktadır. Yeni toplanan bitkinin kokusu yoktur, ancak kuruduktan sonra hoş bir kokusu ve aroması oluşur. Bitki Sıracagiller familyasına aittir. Bitkinin boyu 110-120 cm civarındadır. Çiçekleri beyaz, mavi veya yeşil, gri renklerde olup, kabarık gövdeye sahiptir. Gövdesinde ince tüyler bulunmaktadır. Taze toplandığında tadı acıdır. Kurutulduktan sonra hoş bir aromaya sahip olur. Genel olarak sonbahar mevsiminde çiçekleri solduktan sonra toplanıp, havadar ve gölge yerlerde kurutularak kullanılır.

Acı yavşan otunun yararları saymakla bitmez. Ancak, düzenli kullanımdan sonra etkisi görülebilen bir bitkidir. Bir bardak kaynar suyun içerisine 1-2 tatlı kaşığı atılıp, 10 dakika dinlendirildikten sonra içilmelidir. Günde bir kez ve sabahları içilmesi öneri edilir. Doz aşımında bir takım yan etkiler görülebilmektedir. Sinir sistemi gerginliği veya baş ağrısına sebep olabilir. Böyle durumlarda, bitkinin kullanımına bir süre ara vermek yeterli olacaktır. Bu tür yan etkiler görüldüğünde, keçi boynuzu yemek yada kaynatıp içmek yan etkilerin azalmasını sebep olabilir.

Acı yavşan otu, çayı yapılarak içilebileceği gibi, harici olarak yaralarda, ciltteki tahriş ve kızarıklıklarda kompres yapılarak kullanılabilir. Bunun dışında banyo suyuna katılarak veya saç bakımında kullanılabilir.